الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

246

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

كسى است كه به هنگام خريد بيش از حق خود مىگيرد ، و به هنگام فروش كمتر از حق مىدهد ، لذا خداوند به خاطر هر دو جهت « ويل » را بر آنها نهاده . ولى اين اشتباه است ، زيرا تعبير « يستوفون » مفهومش اين است كه حق خود را به طور كامل مىگيرند ، و چيزى كه دلالت بر اضافه بر حق كند در اين عبارت نيست ، و اينكه مىبينيم خداوند آنها را مذمت كرده در مقايسه اين دو حالت با يكديگر است كه به هنگام خريد حق را به طور كامل مىگيرند ، و به هنگام فروش ناقص مىدهند ، درست مثل اين است كه در مقام مذمت كسى مىگوئيم : « هر گاه طلبى از كسى داشته باشد سر موعد آن را مىگيرد ، اما اگر بدهكار باشد ماهها تاخير مىاندازد » با اينكه گرفتن طلب در رأس موعد كار بدى نيست ، كار بد در مقايسه اين دو با يكديگر است . قابل توجه اينكه : در مورد گرفتن حق تنها سخن از « كيل » است ولى در مورد پرداختن سخن از « كيل » و « وزن » هر دو به ميان آمده ، اين تفاوت تعبير ممكن است به يكى از دو دليل زير باشد : نخست اينكه خريداران عمده در زمانهاى گذشته بيشتر از « كيل » استفاده مىكردند ، زيرا ترازوهاى بزرگى كه بتواند وزنهاى زياد را بسنجد وجود نداشت ، اما پيمانه‌هاى بزرگ به آسانى يافت مىشد ( در باب « كر » نيز گفته‌اند كه اين واژه در اصل نام پيمانه بزرگى بوده است ) . ولى به هنگام فروش هم عمده فروشى داشتند ( با كيل ) و هم خرده فروشى ( با وزن ) . ديگر اينكه براى گرفتن حق استفاده از پيمانه مناسبتر است ، چرا كه تقلب در آن مشكلتر مىباشد ، ولى براى كمفروشى استفاده از وزن معمولتر است چرا كه امكان تقلب در آن بيشتر مىباشد . اين نكته نيز قابل توجه است كه آيات فوق گرچه تنها از كمفروشى در مورد